Program Tarcza Wschód to największe w historii Polski przedsięwzięcie mające na celu wzmocnienie bezpieczeństwa wschodniej granicy państwa oraz wschodniej flanki NATO. Projekt, który jeszcze niedawno funkcjonował głównie na poziomie koncepcyjnym, wszedł w fazę intensywnej realizacji. Obejmuje on szeroki wachlarz działań: od infrastruktury inżynieryjnej i nowoczesnych technologii, przez bezpieczeństwo cyfrowe i łączność, aż po współpracę międzynarodową i zmiany legislacyjne.
Kontrmobilność i inżynieria wojskowa
Jednym z filarów Tarczy Wschód są działania z zakresu kontrmobilności. W 2025 roku wojska inżynieryjne zabezpieczyły łącznie około 60 kilometrów granicy państwowej. Obejmowało to zarówno rozbudowę infrastruktury liniowej, jak i rozmieszczenie specjalistycznego asortymentu inżynieryjnego przeznaczonego do szybkiego blokowania przejść granicznych.
Rok 2026 przyniesie znaczną intensyfikację tych działań. Planowane jest zabezpieczenie ponad 200 kilometrów granicy, z czego część obejmie dalszą rozbudowę stałych elementów inżynieryjnych, a pozostały odcinek zostanie objęty systemem zapór możliwych do natychmiastowego użycia.
Łącznie do końca 2026 roku zabezpieczenie inżynieryjne obejmie blisko 260 kilometrów granicy, co stanowić będzie ponad jedną trzecią obszaru objętego programem.
Równolegle wzmocniono infrastrukturę przejść granicznych – część z nich została trwale zablokowana, a kolejne przygotowano do natychmiastowego zamknięcia w sytuacji kryzysowej.
Pozyskiwanie terenów pod infrastrukturę obronną
Realizacja programu wymagała szeroko zakrojonych działań związanych z pozyskiwaniem nieruchomości. W 2025 roku przejęto kilkadziesiąt działek umożliwiających rozpoczęcie kluczowych prac inżynieryjnych. W kolejnych latach skala tych działań znacząco wzrośnie.
Istotną rolę w tym procesie odgrywa współpraca z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa, samorządami oraz Lasami Państwowymi. Pozyskiwane tereny służą m.in. budowie miejsc składowania asortymentu inżynieryjnego oraz infrastruktury logistycznej, niezbędnej do szybkiego reagowania na zagrożenia.
Nowoczesne technologie i budownictwo wojskowe
Tarcza Wschód to również inwestycja w innowacyjne technologie. W 2025 roku wojsko wdrożyło systemy Ultimate Building Machine (UBM) – mobilne linie produkcyjne umożliwiające szybkie wznoszenie stalowych obiektów wojskowych. Sprzęt trafił do jednostek inżynieryjnych, a żołnierze przeszli specjalistyczne szkolenia zakończone budową pierwszych obiektów testowych.
Równolegle Wojskowa Akademia Techniczna prowadziła prace badawcze nad nowymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi, zwiększającymi odporność obiektów na ataki dronów oraz ostrzał moździerzowy. Efekty tych badań mają zostać wykorzystane w przyszłych inwestycjach infrastrukturalnych realizowanych w ramach programu.
Łączność i bezpieczeństwo cyfrowe
Istotnym elementem Tarczy Wschód jest poprawa łączności w regionach przygranicznych. Dzięki współpracy Wojska Polskiego, operatorów telekomunikacyjnych i administracji cywilnej uruchomiono nowe stacje bazowe, co poprawiło zarówno zdolności operacyjne wojska, jak i dostęp do sieci dla ludności cywilnej.
W kolejnych latach planowana jest dalsza rozbudowa infrastruktury telekomunikacyjnej, co pozwoli zwiększyć zasięg i odporność systemów łączności na zakłócenia i działania przeciwnika.
Sprzęt wojskowy i uzbrojenie
Program zakłada także wzmacnianie potencjału bojowego Sił Zbrojnych RP. Oprócz asortymentu inżynieryjnego realizowane są zakupy nowoczesnych systemów rozpoznania i rażenia, w tym bezzałogowych systemów powietrznych, systemów minowania narzutowego oraz środków przeciwlotniczych zdolnych do zwalczania BSP.
Działania te mają charakter komplementarny i są ściśle powiązane z budową infrastruktury obronnej na wschodniej granicy.
Wymiar międzynarodowy i finansowy
Tarcza Wschód budzi duże zainteresowanie państw sojuszniczych. Współpraca z krajami bałtyckimi, Finlandią oraz kluczowymi partnerami NATO ma na celu koordynację działań i wymianę doświadczeń, m.in. w ramach projektów takich jak Baltic Defense Line.
Od 2026 roku planowane jest także bezpośrednie zaangażowanie wojsk sojuszniczych w rozbudowę infrastruktury na terytorium Polski.
Na realizację programu w 2025 roku przeznaczono setki milionów złotych z budżetu obronnego, przy jednoczesnym wykorzystaniu krajowego potencjału przemysłowego oraz rozwiązań technologicznych opracowywanych w Polsce.
Ochrona ludności i „Zielona Tarcza”
Program ma również wymiar cywilny. Inwestycje realizowane w ramach Tarczy Wschód wpisują się w system ochrony ludności i obrony cywilnej, obejmując m.in. rozwój zaplecza medycznego i infrastruktury modułowej.
Przeczytaj także: Wojsko Polskie i Polskie Sieci Elektroenergetyczne podpisały porozumienie o współpracy >>
Integralną częścią projektu jest także tzw. Zielona Tarcza Wschód, zakładająca wykorzystanie środowiska naturalnego jako elementu wsparcia obrony – poprzez odtwarzanie torfowisk, mokradeł i terenów podmokłych o znaczeniu operacyjnym.
Działania te łączą cele obronne z ochroną środowiska, wzmacniając odporność państwa w sposób wielowymiarowy.
Źródło: Sztab Generalny WP
