Kolumbia od lat pozostaje jednym z najważniejszych miejsc na światowej mapie produkcji i przemytu kokainy. To właśnie tam, gdzie organizacje przestępcze rozwijają metody produkcji, transportu i maskowania narkotyków, odbyła się międzynarodowa misja ekspercka zorganizowana przez Centralne Biuro Śledcze Policji. Polscy funkcjonariusze wraz z ekspertami z kilku europejskich państw poznawali rozwiązania stosowane przez narkobiznes oraz doświadczenia kolumbijskich służb w walce z jedną z najbardziej dochodowych form międzynarodowej przestępczości.
Międzynarodowa misja pod przewodnictwem CBŚP
W dniach 2–9 sierpnia 2026 roku przedstawiciele Centralnego Biura Śledczego Policji, wspólnie z ekspertami z Łotwy, Czech, Hiszpanii i Włoch, uczestniczyli w międzynarodowej misji eksperckiej w Kolumbii.
Przedsięwzięcie zostało zorganizowane przez CBŚP w ramach platformy EMPACT Narkotyki Syntetyczne/NPS. W realizację misji zaangażowane były również Policja Narodowa Kolumbii, Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości – UNODC oraz Centrum Obsługi Projektów Europejskich MSWiA.
Misja była pierwszym przedsięwzięciem realizowanym w ramach działania „Emerging Methods”, będącego częścią nowego Operacyjnego Planu Działań EMPACT Narkotyki Syntetyczne/NPS na lata 2026–2027. Jej głównym celem była wymiana doświadczeń dotyczących nowych metod produkcji narkotyków, wykorzystywania prekursorów, funkcjonowania nielegalnych laboratoriów, międzynarodowych szlaków przemytu oraz coraz bardziej zaawansowanych sposobów maskowania substancji odurzających.
Misji przewodniczyli insp. Łukasz Fołta, zastępca Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji, oraz mł. insp. Michał Aleksandrowicz, naczelnik Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Narkotykowej CBŚP i przewodniczący platformy EMPACT Narkotyki Syntetyczne/NPS.
Od Bogoty po tropikalną dżunglę
Program rozpoczął się w Bogocie od spotkania z kierownictwem Dirección de Antinarcóticos – DIRAN, czyli kolumbijskiej Dyrekcji Antynarkotykowej. Uczestnicy misji zapoznali się z aktualną sytuacją narkotykową w Kolumbii oraz doświadczeniami tamtejszej policji w zwalczaniu infrastruktury wykorzystywanej do produkcji i przemytu kokainy.
Skala tych działań pokazuje, z jak dużym wyzwaniem mierzą się kolumbijskie służby. Tylko w 2025 roku Policía Nacional de Colombia zabezpieczyła ponad 445 ton chlorowodorku kokainy i zneutralizowała ponad 3 tysiące obiektów wykorzystywanych do przetwarzania narkotyków.
Jednym z kluczowych punktów misji był pobyt w Escuela Internacional de Entrenamiento de la Policía de Colombia – CENOP, specjalistycznym ośrodku szkoleniowym przygotowującym funkcjonariuszy do działań w szczególnie wymagających warunkach terenowych.
Zajęcia odbywały się poza typowymi warunkami szkoleniowymi. Wysoka temperatura, ekstremalna wilgotność i tropikalna roślinność pozwalały lepiej zrozumieć realia, w jakich kolumbijskie służby prowadzą działania przeciwko organizacjom narkotykowym.
Uczestnicy misji analizowali między innymi sposoby rozpoznawania miejsc nielegalnej produkcji narkotyków, ocenę zagrożeń oraz zasady zabezpieczania infrastruktury, substancji i śladów.
Nielegalne laboratorium jako źródło informacji
Jednym z praktycznych elementów programu było poznanie kolejnych etapów procesu prowadzącego od materiału roślinnego pozyskiwanego z krzewów koki do końcowej postaci kokainy. Zajęcia przeprowadzono za zgodą właściwych władz kolumbijskich i pod nadzorem ekspertów Policía Nacional de Colombia oraz UNODC.
Dla funkcjonariuszy zajmujących się zwalczaniem przestępczości narkotykowej istotne jest jednak nie tylko zabezpieczenie gotowego narkotyku.
Nielegalne laboratorium może dostarczyć informacji o pochodzeniu wykorzystywanych chemikaliów i wyposażenia, osobach posiadających specjalistyczną wiedzę, a także powiązaniach logistycznych, finansowych i osobowych pomiędzy różnymi grupami przestępczymi.
Zdobyta wiedza może mieć bezpośrednie zastosowanie również w działaniach prowadzonych przez CBŚP w Polsce.
Coraz bardziej zaawansowane metody przemytu
Kolejnym ważnym punktem programu była wizyta w Centro Internacional de Estudios Estratégicos Contra el Narcotráfico – CIENA. Eksperci zapoznali się tam z przykładami metod wykorzystywanych przez organizacje przestępcze do maskowania kokainy w legalnych towarach.
Współczesny narkobiznes coraz częściej wykorzystuje legalny handel i transport międzynarodowy. Narkotyki mogą być ukrywane w produktach znajdujących się w normalnym obrocie gospodarczym, a ich wykrycie wymaga nie tylko odpowiednich technologii, lecz także wiedzy na temat metod stosowanych przez przestępców.
Podczas pobytu w Bogocie polska delegacja zapoznała się również z działalnością Grupo Conjunto Contra el Crimen Organizado – GCO, czyli Wspólnej Grupy do Zwalczania Przestępczości Zorganizowanej. To wielonarodowy mechanizm analityczny działający przy współpracy kolumbijskiej DIJIN oraz amerykańskiego Biura ds. Międzynarodowego Zwalczania Narkotyków i Egzekwowania Prawa – INL.
Współpraca ponad granicami
Program misji obejmował również spotkania z ekspertami UNODC Colombia. Rozmowy dotyczyły między innymi zmieniających się szlaków przemytu kokainy, roli portów morskich, wykorzystywania legalnych przedsiębiorstw, przepływu prekursorów oraz rozwoju rynku narkotyków syntetycznych i nowych substancji psychoaktywnych.
Polska delegacja spotkała się także z ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Kolumbii Barbarą Sośnicką. Rozmowy dotyczyły aktualnej sytuacji bezpieczeństwa, działalności zorganizowanych grup przestępczych oraz perspektyw dalszego rozwoju współpracy pomiędzy Polską a Kolumbią w zakresie zwalczania przestępczości narkotykowej.
Misja pokazała, że współczesny narkobiznes nie kończy się na samej produkcji i transporcie narkotyków. To rozbudowany system obejmujący dostawców chemikaliów, specjalistów technicznych, przedsiębiorstwa transportowe, magazyny, porty, pośredników finansowych oraz osoby świadczące wyspecjalizowane usługi dla różnych organizacji przestępczych.
Wiedza zdobywana u źródła
Dla europejskich służb możliwość poznawania metod stosowanych przez przestępców bezpośrednio w jednym z najważniejszych miejsc produkcji kokainy ma szczególne znaczenie. Pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy działania organizacji przestępczych, zanim ich nowe rozwiązania zostaną wykorzystane na większą skalę na rynku europejskim.
Zdobyte podczas misji doświadczenia mają zostać wykorzystane w dalszych działaniach Centralnego Biura Śledczego Policji oraz w realizacji platformy EMPACT Narkotyki Syntetyczne/NPS. Jednym z efektów przedsięwzięcia jest również rozwój bezpośrednich kontaktów z ekspertami kolumbijskiej Policji, UNODC oraz partnerami z innych państw.
Przeczytaj także: Akt oskarżenia po śledztwie ABW w sprawie kontraktów Orlenu >>
Walka z międzynarodowym narkobiznesem coraz wyraźniej pokazuje, że skuteczne działania nie mogą ograniczać się do granic jednego państwa. Wymiana informacji, wspólne szkolenia i bezpośredni kontakt z funkcjonariuszami działającymi tam, gdzie powstają nowe metody produkcji i przemytu, mogą dać służbom realną przewagę w walce z przestępczością zorganizowaną.
Źródło: CBŚP
